Sepsis bij kinderen

 

Inleiding

Ook kinderen kunnen een sepsis ontwikkelen. Dat geldt voor (hele) jonge kinderen maar ook voor oudere kinderen en tieners. Sepsis wordt altijd vooraf gegaan door een infectie. Maar lang niet altijd weet je op dat moment dat je kind een infectie onder de leden heeft. Het is dus belangrijk alert te zijn op bepaalde signalen.

Vaak gaat een sepsis bij kinderen met (hoge) koorts gepaard, maar niet altijd. Het kan ook zijn dat uw kind heel koud aanvoelt en ondertemperatuur heeft.

Zie ook de informatie op Thuisarts ‘Koorts bij kinderen‘ en ‘Ziek kind‘.

 

Voor een overzicht van de alarmsignalen, zie de folder van de European Sepsis Alliance op pagina 04/05

 

Folder Leven na sepsis
Folder Leven na sepsis

 

 

 

 

 

Aanbevelingen voor kwaliteitsverbetering ter voorkoming van lijnsepsis, september 2020

Soms zijn kinderen door een aandoening afhankelijk van een permanent infuus (een ‘lijn’) of krijgen ze bij opname in het ziekenhuis langdurig een infuus. De protocollen om lijnsepsis te voorkomen zijn echter niet in alle ziekenhuizen gelijk, evenmin als de instructies aan de ouders als het kind naar huis gaat. De Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde signaleerde dit, samen met de Inspectie voor Jeugd en Gezondheid. Zij lieten door het NIVEL een onderzoek uitvoeren, en voerden gesprekken met het werkveld en met ouders. Daar kwamen najaar 2020 concrete aanbevelingen uit voort, lees ze hier. O.a. wordt als aanbeveling genoemd: ‘betrekken van ouders bij de vroege herkenning van sepsis’. Zie voor het volledige rapport deze link.

 

Aandacht voor sepsis bij kinderen op het Spotlight World Sepsis Congress in 2020

Vanaf 54 min. 36 vindt u de lezing van Rana Sharara-Chami – ‘Pediatric Sepsis: Guidelines and More’ met informatie over hoe sepsis bij kinderen behandeld wordt en hoe vaak het vóórkomt in de wereld.

 

Video van de Sepsis Alliance over sepsis bij kinderen

In deze video zijn ouders en kinderen aan het woord over hun sepsis-ervaring en het belang van tijdige herkenning. Ook worden de alarmsignalen genoemd.

 

Restklachten bij kinderen na sepsis

Zie deze presentatie van een door Sepsis en daarna in 2019/begin 2020 gehouden enquête onder ouders van wie het kind een sepsis doormaakte. Het geeft een goed overzicht van de klachten die mogelijk kunnen optreden, inclusief een verhaal van een tiener die een sepsis doormaakte.

Belangrijk om te weten is dat ook bij kinderen die niet op de IC lagen, restklachten kunnen optreden. Die kunnen liggen op het fysieke vlak, maar ook op het mentale vlak (angsten, slaapproblemen), het neurocognitieve vlak (problemen met de concentratie, moeite met leren, etc.) of het sociale vlak. Maar misschien herstelt uw kind snel en heeft het weinig klachten.

Dat verschilt per kind. In ieder geval is het van belang dat uw kind door de kinderarts op de poli wordt teruggezien. Loopt uw kind pas in latere instantie, na een paar maanden, tegen problemen aan (zoals vermoeidheid, moeite om mee te komen op school, angsten, pijnklachten, etc.) aarzel dan niet om alsnog een afspraak te maken met de kinderarts

Lag uw kind op de IC, dan is er een ‘follow-up protocol’, volgens een richtlijn van de NVK (de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde), zie hier. Voor kinderen die niet op de IC lagen is er (nog) geen ‘follow-up protocol’ maar er is wel een Richtlijn ‘Sepsis bij kinderen’ in ontwikkeling, waarin aandacht wordt besteed aan alertheid op eventuele restkllachten.

 

‘Surviving Pediatric Sepsis: What’s Next?’, informatieve presentatie van de Sepsis Alliance (april 2019) 

In deze presentatie geven Amerikaanse kinderartsen inzicht in het herstel van sepsis bij kinderen, hoe ziet dat eruit, en ook: in welke mate wordt er door de huisarts aandacht besteed aan kinderen na een sepsis? Ook de moeder van Zachary die een sepsis doormaakte, deelt in een aantal dia’s haar ervaring. Zie de presentatie

 

SepsisNet

Deze nieuwe website, die met steun van het ministerie van VWS werd gelanceerd op 11 september 2020, wil de bewustwording rond sepsis stimuleren, het publiek bekend maken met de vroege signalen van sepsis en ook initiatieven, onderzoek en kennis bundelen om de sepsis(na)zorg te verbeteren. Op deze website staat ook een verhaal te lezen van een moeder van wie de tienerdochter een sepsis doormaakte.

Zie de website hier.

 

Richtlijn Sepsis bij kinderen

In 2021 zal de Nederlandse Richtlijn ‘Sepsis bij kinderen’ gereed komen. Daarin wordt niet alleen aandacht besteed aan de vroege herkenning en behandeling van sepsis bij kinderen maar ook aan de communicatie over (het woord) sepsis, eventuele restklachten en het belang van goede informatie én nacontrôle/nazorg.

 

Onderzoek naar behandeling met vitamine C bij kinderen met septische shock

Dit onderzoek werd uitgevoerd in het H. Lurie Children’s Hospital of Chicago, tussen januari 2014 en februari 2019. 43 kinderen ontvingen de HAT therapie (hydrocortisone, Ascorbic Acid = vitamine C en Thiamine = vitamine B1), 181 kinderen ontvingen ‘alleen hydrocortison’- therapie en 333 kinderen ontvingen geen van deze therapieën. De 43 kinderen die de HAT-therapie ondergingen werden gematched met 43 vergelijkbare kinderen uit de groep die ‘alleen hydrocortison’-therapie ontving, resp. de groep die geen van deze therapieën ontving. De mortaliteit bleek in de ‘HAT-groep’ bij 30 dagen 9% te zijn t.o.v. 28 % in de beide contrôlegroepen. Bij 90 dagen was dit 14% t.o.v. resp. 33 en 35 % in de boven genoemde andere groepen. Een groot verschil in mortaliteit dus. Lees hier de samenvatting van de conclusies zoals gepubliceerd in het Critical Care Medicine in januari 2020. Bron: “Hydrocortisone–Ascorbic Acid–Thiamine Use Associated with Lower Mortality in Pediatric Septic Shock.” American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 201(7), pp. 863–867.

 

Lotgenotencontact

Voor informatie over de Sepsis Lotgenoten Dag, de (online) workshop Herstellen na sepsis en andere mogelijkheden voor interactie en contact, lees hier. Sepsis en daarna vertelt u/jou er graag meer over, zie hier om contact op te nemen.

Ook is er een besloten lotgenotengroep ‘Groep Sepsis en daarna’ op Facebook.

 

Workshop ‘Herstellen na sepsis’

Voorlopig wordt deze workshop. online aangeboden. Deze workshop is bedoeld voor ieder die tegen vragen en/of bepaalde restklachten aanloopt, graag goede handreikingen wil krijgen (wat betreft omgaan met beperkte energie, of de communicatie met de omgeving) en andere lotgenoten wil horen en ontmoeten. Daarnaast wordt de meest recente informatie over sepsis(onderzoek) met u gedeeld. Ook wordt na de workshop een follow-up contact geboden, via mail of telefoon. Zie voor alle info bij: ‘Workshop Herstellen na sepsis’.

 

Begeleiding en advies op het gebied van vragen rond het herstel van uw kind of van jezelf (waar doe ik goed aan, waar moet ik op letten, wat kan het herstel verder helpen, welke informatie kan ik aan mijn omgeving aanreiken en vele andere vragen): kijk gerust eens bij de diverse mogelijkheden.

Vanuit een lange en brede ervaring in de begeleiding van ex-patiënten en naasten biedt Sepsis en daarna u/jou graag ondersteuning. U kunt betrouwbare expertise verwachten op het gebied van de gevolgen van sepsis. Dankzij het contact met een grote achterban, en de kennis vanuit o.a. de European Sepsis Alliance blijft Sepsis en daarna onverminderd goed op de hoogte en reikt u graag handvatten aan voor het weer meer op de rails krijgen van de fysieke en mentale conditie. Ook het leggen van contacten in het netwerk in het geval van specifieke (medische) vragen behoort daar toe. Voor info: zie begeleiding of workshop ‘Herstellen na sepsis‘. Daarbij past Sepsis en daarna zich helemaal aan aan uw/jouw behoeften en mogelijkheden qua energie; een afspraak kan gemaakt worden in de vorm van beeldbellen, maar ook als telefonisch consult, huisbezoek (als de omstandigheden dat toelaten), mail- of zelfs wandelconsult.